TER DOEST (Lissewege)

Lissewege, het witte polderdorp, is vooral bekend om haar historische monumenten. Je kunt moeilijk naast de statige O.L.Vrouw Bezoekingskerk en de schuur van Ter Doest kijken. Maar ook bijvoorbeeld het Spaniënhof met haar historisch museum lonen de moeite.

Lissewege heeft evenwel nog meer te bieden. In de weiden rond Ter Doest voelen zeeaster, zeekraal (zie foto) , zilte spurrie en zeebies zich prima in hun sas. Hun benaming maakt meteen duidelijk dat het zout van de zee nooit ver weg is. Oorzaak hiervan is de doorsijpeling van brak water uit het Boudewijnkanaal. De pollen- en bultenrijke zilte vegetaties vormen voor de Tureluur, de zoutliefhebber onder de weidevogels, een waar paradijs. Jaarlijks komen er zo'n 15 koppels tot broeden. In totaal broeden er slechts een 270-tal in ons land.

   zeekraal

Een smeltkroes van natuur en cultuur

Natuur en cultuur zijn in Lissewege bovendien sterk verweven. De zilte weilanden doen terugdenken aan het oorspronkelijk schorremilieu waarin de Cistercienzers zich vestigden toen ze in de 13e eeuw met de ontginning van het polderland begonnen. Het laaggelegen karakter van de huidige reservaatspercelen zijn bovendien aan de Cisterciënzers te danken. In deze percelen werd namelijk klei gewonnen voor het bakken van stenen voor de bouw van de abdij Ter Doest. De laaggelegen moerassige plek kreeg door deze kleiwinning dan ook de naam 'Meunikkenmoere'.

Wat bracht het jaar 2000 op voor het Weidevogelreservaat Ter Doest?

Uitbreiding:
De huidige 9,1 ha werd uitgebreid met twee mooie percelen van respectievelijk 3,8 ha. en 2,2, ha. In totaal is het weidevogelreservaat 16 ha. groot. Momenteel zijn nu onderhandelingen gestart om ook andere percelen te kunnen aankopen. Wij hopen op een goed resultaat. Het kaartje onderaan duid de percelen aan die reeds in het bezit zijn van afdeling Brugge. Het is uiteraard de bedoeling om tot een mooi aaneengesloten stuk te komen, waar de plaatselijke fauna en flora in het kader van de historische achtergrond van Lissewege goed tot hun recht komen.

Monitoring:
Het is belangrijk voor het te voeren beheer dat jaarlijks alle planten geïnventariseerd worden, vogels geteld worden, zoogdieren bekeken worden, insecten gevangen (en terug vrijgelaten) worden,... Soms wordt er daarvoor beroep gedaan op een expert of op vrijwilligers die uit interesse willen meewerken.

De planten van het weidevogelreservaat:
De recent aangekochte stukken zijn Kamgrasweiden, waarvan de weide grenzend aan de eendenkooi ook veel Moeraszoutgras herbergt en een aantal zilte plantensoorten zoals bv. Zeeaster. Het is opvallend dat het aantal soorten zilteplanten van de recente aangekochte percelen zeer beperkt is in vergelijking met de overige percelen. Het stukje grond dat in 1999 aangekocht werd en die dichter bij het Boudewijnkanaal ligt, heeft meerdere zilte soorten. Zo staat er bijvoorbeeld veel Dunstaartje, Zilte rus, Zilte greppelrus en Zeebies. Wellicht is de kweldruk groter in de percelen dicht bij het kanaal.

De vogels van het weidevogelreservaat:
In ons reservaat broedde: 11 koppel Grutto, 6 koppel Tureluur, 11 koppel Kievit, 3 koppel Waterhoen, 2 koppel Meerkoet, 1 koppel Quifeend, 1 koppel Slobeend, minstens 10 koppel Wilde Eend en een aantal zangvogels zoals bijv. een Kleine Karekiet (2 koppels), 2 kp. Waterral, 1 kp. Bruine Kiekendief en 6 zp. van Rietzanger. Naast de broedvogels zijn er ook veel vogels die hun eten of rust komen opzoeken, het zijn meestal : Scholeksters, Witgatjes, Zwarte Ruiters, Watersnippen, Smienten, Wulpen en zeker Kleine Zilverreigers, een soort die dagelijks (de maanden april tot augustus niet meegerekend) aanwezig is in het weidevogelreservaat.
Leuke waarnemingen dit voorjaar (2003) waren een Rode Wouw, 36 Kleine Zilverreigers, een slaapplaats van Waterpiepers en Graspiepers, drieduizend Kolganzen en meerdere Brandganzen
Omdat het weidecomplex van Ter Doest een mooi aaneengebreid gebied is, van weiden met één of meerdere poelen, van zilte bultenrijke weiden, van mooie rietkragen(veld) en van een eendeplas, wordt het complex aangedaan door veel vogelsoorten. Het is zeer leuk turen naar de vogels van op de opgehoogde oever van de kanaalberm.

Beheer:
De gevoerde beheersmaatregelen kaderen in het natuurherstel van Ter Doest, gelinkt aan de historische achtergrond van het gebied. De beheerscommissie is tweemaal samengekomen.
Dankzij de inzet van vele vrijwilligers (waarvoor nogmaals dank) en de terreinploeg van Natuurpunt werden volgende werken uitgevoerd : het aanplanten van knotwilgen, het snoeien van wilgen, het herstellen van omheiningen, maaien,……. Het zijn veelal de jaarlijkse terugkerende beheerswerken.
Om de kweldruk vanuit het nabijgelegen kanaal na te gaan en om uiteraard het gevoerde beheer beter te kunnen afstemmen op de doelstellingen heeft een Nederlands Onderzoeksinstituut een 8-tal peilbuizen gestoken. Wekelijks wordt de grondwaterstand en de kweldruk nagegaan. Bij wijze van experiment werden een aantal depressies uit het eerste stukje reservaat 40 à 50 cm uitgediept. Daarvoor werd een betoelaging gekregen van de Provincie West-Vlaanderen.

Iedere eerste zaterdag van de maand (niet van maart tot juli) is er een beheerswerkdag in het weidevogelreservaat. Om 9h00 spreken we af aan de kerk van Lissewege, het einde is steeds voorzien rond 12h00, uitgezonderd 3 februari want dan wordt er doorgewerkt tot 17h00. Gelieve steeds laarzen en werkhandschoenen mee te brengen.
Voor meer info over de beheerswerkdagen kan je terecht bij Paul d'Hoore, Dorpstraat 157, 8200 Sint Michiels, 050/38 77 89

Paul D’hoore

Natuurherstel in het weidevogelreservaat Ter Doest - Lissewege.

Naar aanleiding van het Europees project "doelstelling 2 - heropwaardering van de kust" werd er vorig jaar bij het Provinciebestuur van West-Vlaanderen een aanvraagdossier ingediend voor de uitbouw van een natuur-historisch educatief wandelpad, gekoppeld aan een reliëfherstel op een drietal percelen van het reservaat. Eind vorig jaar werd het project definitief goedgekeurd.

Partners binnen het project zijn: Provincie West-Vlaanderen, Havenbestuur Zeebrugge, Stad Brugge, West-Vlaamse Vrijetijdsvereniging, Europa en uiteraard Natuurpunt afdeling Brugge. Hun inbreng betreft: verlenen van een bouwvergunning, principiële akkoorden, praktische regelingen, financiële inbreng, ...

Het project omhelst twee grote luiken:

Luik 1: uitstippelen van een wandelroute.

Dankzij de nieuwe route (ca. 8 km. lang) zullen alle geïnteresseerde recreanten het reservaat kunnen bezoeken. Het vertrek- en eindpunt is de kerk van Lissewege, waarbij een mooie lus gemaakt wordt rond de historische weiden van Ter Doest. Het parcours snijdt niet door het reservaat, maar wel er langs. Langsheen het pad zullen een vijftal informatieborden staan, die vooral het verband cultuur/historiek en natuur zullen aantonen.

Eveneens is het de bedoeling een vogelobservatiehut te plaatsen op de oever van de kanaalberm, met uitzicht op het reservaat. Hiervoor werd momenteel nog geen toestemming verleend vanuit het Havenbestuur.

Luik 2: herstel historisch reliëf.

Gedurende de laatste decennia werden veel grachten toegemaakt, werden percelen opgehoogd, kleine landschapselementen weggewerkt,... ten gunste van de landbouw.

Met dit project willen we echter onze reservaatspercelen herstellen in hun oorspronkelijke vorm, gebaseerd op oude kaarten (van rond de jaren 1700). Dat wil zeggen dat alle irrigatiekanaaltjes uitgeplagd zullen worden en dat een tweetal hoger gelegen stukken integraal zullen afgegraven worden tot op het maainiveau. De graafwerken zullen in augustus van dit jaar starten.

Voor dit alles werd uiteraard een bouwvergunning verkregen. Daar ons reservaat in het Gerangschikt landschap Ter Doest bevindt, moeten wij rekening houden met de historische context van het gebied.

De officiële opening van het parcours is voorzien in het voorjaar van 2004. Meer nieuws hierover zult u op deze site alsook in ons plaatselijk tijdschrift Wietsjoe kunnen terugvinden.

Voor meer informatie over dit project kan je terecht bij de conservator, Paul D’hoore, paul.dhoore1@ telenet.be

Speciaal ledenvoordeel: als je lid bent van Natuurpunt, kan je het wandelkaartje vrij downloaden. Ga naar de downloadpagina.

Bezoek ook de website http://www.natuurpunt.be/blankenberge

aanvullende informatie of opmerkingen qua inhoud zendt U naar de webmaster

naar homepage

gastenboek