Natuurpunt : gulke putten

Het natuurgebied de Gulke Putten, gelegen op de gronden van het Radiozendstation te Wingene, wordt beheerd door Natuurpunt vzw en groeide sinds 1969 aan van 1,5 ha tot 16 ha. In 2001 gebeurde de eigendomsoverdracht van Belgacom naar de Krijgsmacht; tegelijk werd aan Natuurpunt het beheer over de aansluitende natuur- en reservaatpercelen toevertrouwd, waardoor de totale oppervlakte van de Gulke Putten momenteel meer dan 99 ha bedraagt.

Het reservaat is een uniek relict van de vroegere uitgestrekte 'woeste gronden' van het Bulskampveld. Het gebied is rijk aan natte en droge heide, heischrale graslanden, hakhout met bloemrijke paden en open plekken met orchidee_nrijk hooiland.
Na ruim 30 jaar ervaring wordt momenteel een optimaal beheer gevoerd van plaggen, maaien, kappen, begrazen en nietsdoen. Dit leidt tot het herstel en het instandhouden van zeldzame relictsoorten en vooral van schrale (voedselarme) habitats.

Het reservaat is een schoolvoorbeeld van natuurbeheer en krijgt dan ook veel belangstelling uit de wetenschappelijke wereld. Het gebied is niet vrij toegankelijk (functioneert als zendstation) wat een beperkte verstoring garandeert. Het gebied is in dat opzicht een schitterend voorbeeld van het samengaan van techniek en natuur. De oude zendinstallaties zijn trouwens officieel beschermd als industrieel patrimonium.

De recente reservaatsuitbreiding tot 99 ha betekent een unieke kans om via herstelbeheer op een aantal marginale landbouwgronden opnieuw een hoge biodiversiteit tot ontwikkeling te laten komen (het betreft voormalige schapenweiden die deels tot akkers en productiegrasland waren omgezet). De relictvegetaties met heide-elementen, de natte percelen met biezen en pinksterbloem, de oude drevenpatronen en spontane struwelen bieden een grote variatie aan biotopen, die hoge potenties voor natuurontwikkeling inhouden.

De Gulke Putten maken deel uit van het Europese Natura 2000-netwerk van belangrijke natuurgebieden.
Het beheer en de uitbouw van het reservaat worden ondersteund door de Europese Unie, in het kader van Life-Natuurproject 'Intermediair Atlantische Heide'.

Het gebied de Gulke Putten bestaat uit een zeer grote verscheidenheid:

1. Venige heide
Op de venige heide groeien Dopheide (foto), Ronde en Kleine zonnedauw, Veenpluis, Beenbreek, Heidekartelblad, Moeraswolfsklauw, Gagel en Gevlekte orchis. Levendbarende hagedis en de rups van de Veelvraat (foto) zijn voorbeelden van zeldzame en bedreigde soorten die hier door intens beheer weten te overleven.

2. Hakhoutgedeelte
In het hakhoutgedeelte met open plekken en paden (foto) met lichtrijke plaatsen groeien Tormentil, Vleugeltjesbloem, Stuikheide, Gevlekte orchis, Egelboterbloem, Welriekende nachtorchis, Breedbladige Wespenorchis en Blauwe Knoop. De fauna wordt aangevuld met Groentje, Groene zandloopkever, Citroentje, Doorntje, Wielewaal, Staartmees en Boompieper

3. De 'gazon'
De gazon rond het zendstation (foto) is een heischraal hooiland, zorgvuldig en duurzaam beheerd met als resultaat honderden Gevlekte orchis, Grote keverorchis, Maanvarentje, Geelhartje, Stijve ogentroost. In het najaar volgt een rijkdom van een tiental soorten zeer zeldzame wasplaten (kleurrijke paddestoelen). Ook de vlinderrijkdom , met onder andere Aardbeivlinder en het Groentje (zie fotos) is indrukwekkend.

4. Het schapenstuk
Het schapenstuk wordt gedomineerd door dichte vegetatie van Pijpenstrootje en wordt van voorjaat tot herfst begraasd door schapen. Daardoor ontstaat plaatselijk een mozaïekpatroon in de vegetatie met Dopheide, Tormentil , Vleugeltjesbloem. Hier zijn Boompieper en Gouden sprinkhaan bijzondere soorten, met de Tijgerspin als nieuwkomer.

5. Uitbreidingspercelen
De voormalige bemeste landbouwgronden (akker, grasland), met heiderelicten en spontane struwelen van wilg, berk, eik, brem, braam en krenteboompje worden sedert voorjaar 2001 jaarrond begraasd door een kudde Galloway-runderen. Deze ontwikkelen een spontaan gebruikspatroon waardoor de variatie aan vegetatietypes kan toenemen. Enkele percelen worden met de inzet van plaatselijke landbouwers als hooiland beheerd; hierop volgt nog nabeweiding met Galloways om de bloemrijke graslanden te herstellen.

Kalender met de activiteiten in de Gulke Putten :
zie afdeling Beernem bij werkgroep Gulke Putten

oppervlakte:	31 ha eigendom en 65 ha in concessie
conservators:	Christine Verscheure & Eckhart Kuijken, Lindeveld 4, 8730 Beernem (tel. en fax 050/78 94 63) e-mail: christine.verscheure@instnat.be
startdatum:	1970, grote uitbreidingen in 2001en 2002
aard:	Venige heide, hakhout, struweel, dreven, bloemrijk schraal grasland, voormalige weiden en akkers, naaldbos en loofbos. Opgenomen in het Life-natuurproject
ligging:	Radiozendstation: Predikherenstraat te Wingene (voorbij Sint-Pietersveld langs de weg Beernem-Ruiselede)
toegang:	De Gulke Putten zijn wegens het speciaal statuut van zendstation niet vrij toegankelijk. Wel is er een ca. 5 km lang bewegwijzerd wandelpad rond het gebied. De Predikherenbossen zijn toegankelijk langs de dreven.

GULKE PUTTEN (Wingene)