FONTEINTJES (Blankenberge)


rietfonteintje


De Fonteintjes zijn een serie van deels kustmatige, deels natuurlijke duinplassen, duinrietlanden en duinstruwelen gelegen langs een 4 km lange strook tussen de duinengordel en de kustbaan van Zeebrugge tot Blankenberge. De zes thans nog overblijvende depressies zijn van elkaar gescheiden door dwarsdijkjes die tegelijk als toegangsweg tot de zeereepduinen fungeren. Vanaf het wandelpad op de 5e eeuwse Graaf Jansdijk heeft men een goed overzicht over het gebied. De vier depressies vanaf Zeebrugge vormen het eigenlijke reservaat in beheer van Natuurpunt vzw. Ze zijn enkel toegankelijk onder begeleiding van een gids. Opvallend is de afwisseling van biotopen binnen het toch relatief kleine gebied.


rietorchis
Een wandeling start aan de eerste vijver, het Eendefonteintje, te Zeebrugge. Deze plas is kunstmatig uitgegraven. Enkele aan de landzijde is nog een rietkraag aanwezig. Tussen de vijvers en de kustbaan ligt een wilgenbosje. De oever aan de duinzijde was door overbetreding totaal geërodeerd en de begroeiing was vrijwel volledig verdwenen. Om dit proces definitief om te keren werd het gebied afgesloten. Nu is het herstelproces volop bezig: de rietkragen herstellen zich, moerasvegetatie en zelfs orchideëen ontwikkelen zich op oevers.

Dat kustverdediging en natuurbeheer perfect kunnen samengaan wordt onmiddellijk duidelijk bij het tweede 'Fonteintje'. De duinhellingen zijn veel hoger en aan de duinvoet heeft zich een echt bos ontwikkeld. Dit Orchisfonteintje (zie foto winterlandschap *) dankt haar naam en faam aan de bijzondere rijke vegetatie: Vleeskleurige Orchis, Rietorchis, Moeraswespenorchis en de bijzonder zeldzame Bijenorchis (zie foto's) spreken tot de verbeelding. Minder opvallend, maar waar plantenliefhebbers voor likkebaarden, zijn ondermeer Padderus, Addertong en Weegbreefonteinkruid. Een begeleide lentewandeling is een ware aanrader. 's Winters komen grote delen van deze relatief droge kruidenrijke en oorspronkelijk kalkrijk duingrasland onder water. 's Zomers blijft alleen in het oostelijk deel een kleine ondiepe plas over.

Het Bosfonteintje biedt een heel ander beeld: in de oostelijke helft vind je open water omgeven door rietveldjes met in de hoek een wilgenbosje. De westelijke helft biedt enerzijds een droger gedeelte met voornamelijk een kruidenrijke duinrietvegetatie en anderzijds een ondoordringbaar moerasbosje met Wilg en Sleedoorn. De duinvoet is dicht begroeid met Vlier en Witte Abeel en in mindere mate met Duindoorn.

De Rietfontein (zie foto bovenaan), het laatste afgesloten reservaatgedeelte, bestaat uit uitgestrekte rietvelden met in het centrum twee vlekken open water omgeven door Kleine Lisdodde. Typische rietvogels, rietgors en blauwborst geven elke seizoen present. Aan de duinvoet groeien terug Wilg en Vlier, hogerop overgaand in Duindoornstruweel.

De laatste twee vijvers zijn in gebruik als visvijvers. Beide werden uitgegraven rond 1860 ter versteviging van de Graaf Jansdijk waarop toen de spoorweg naar Knokke werd aangelegd. Ze bestaan uit open water met langs de oevers rietkragen en kleine veldjes Lisdodde, langs de duinvoet struweel met Vlier en Wilg.
We klimmen nu lang het dwarspad boven op de duinenrij. Hier wordt het heel duidelijk dat de Fonteintjes eigenlijk een lange strook moerassen vormen achter de smalle duinenrij. Aan de zeekant wordt het zand vastgelegd door het stevige Helmgras. Op de landinwaartse zijde van de duinenrij is de invloed van de wind al veel geringer. Hierdoor kon zich op veel plaatsen een dicht Duindoornstruweel ontwikkelen, vooral ter hoogte van de Orchisfontein, gemengd met de uit China afkomstige maar in onze duinen ingeburgerde Rimpelroos. Deze laatste is te herkennen aan de grote helrode bloemen en de gerimpelde blaadjes, in de nazomer aan de grote rozenbottels. Trekvogels vinden er een uitgelezen dis. In de zeereepduinen moet je uitkijken voor de zeewinde die met zijn grote roze-witte bloem voor kleur zorgt.

Bovenop de duinenrij kun je bij helder weer de Brugse torens ontwarren. Het is één van de enige plekjes aan onze Vlaamse Kust waar strand-duin-polder nog een min of meer aaneengesloten geheel vormen. Dit stuk open ruimte betekent bovendien een buffer tussen de haven van Zeebrugge en Blankenberge. Via haar beleidswerking ijvert Natuurpunt vzw ervoor dat dit zo blijft.

 

(*) foto's Paul Decuyper


bijenorchis *

moeraswespenorchis *

koekoeksbloem en penningkruid *

Speciaal ledenvoordeel: als je lid bent van Natuurpunt, kan je het wandelkaartje vrij downloaden. Ga naar de downloadpagina.

oppervlakte: 20 ha in huur van de Administratie van Waterinfrastructuur en Zeewezen
conservators: John Van Gompel, Koninginnestraat 40, 8370 Blankenberge, 050/41 55 41
Dirk Content, Blankenbergsedijk 136, 8370 Blankenberge, 050/41 62 39
startdatum: 1978
aard: natte duinvalleien en zeereepduinen
bescherming: erkend reservaat / EG-vogelrichtlijngebied
ligging: langs de koninklijke baan, tussen Zeebrugge en Blankenberge
toegang: toegankelijk tijdens geleide wandelingen en te overzien vanop wandelpaden

zib

U kunt dit project steunen door een storting op rekeningnummer 293-0212075-88 van Natuurpunt vzw, met vermelding "projectnr. 5502"
Vanaf € 30,00 ontvang je een fiscaal attest.

Bezoek ook de website http://www.natuurpunt.be/blankenberge

vorig reservaat   volgend reservaat



aanvullende informatie of opmerkingen qua inhoud zendt U naar de webmaster


naar homepage     gastenboek

een website ontwerp van Studio Kontrast