THE GREAT DICTATOR

V.S., 1940 – Regie: Charles Chaplin Vertolking: Charles Chaplin, Paulette Godard, e.a.
	Toen Chaplin in 1937 de plannen bekend maakte om een satire over Hitler te draaien, verklaarde hij gekscherend: “Hij heeft mijn snor gestolen, ik had hem eerst bedacht”. Zijn film werd een parodie op het fascistisch systeem, in de persoon van een generaal in wie men niemand anders kon zien dan Hitler zelf. Chaplin wist natuurlijk niet dat Hitler jaren later zulk een moordend spoor in Europa zou achterlaten; na de oorlog verklaarde hij zelf dat hij de film niet zo zou hebben gemaakt had hij toen weet gehad van de uitroeiingskampen. Toen de film in 1942 in Europa werd vertoond vond men dan ook dat hij Hitler onderschatte omdat hij de dictator enkel afschilderde als een woordenkramer en een politieke clown. Meer dan zestig jaar later kan je ‘The Great Dictator’ in een juister universeel en tijdloos perspectief plaatsen. Chaplin geloofde altijd al in de kracht van de toenmalige media, film en radio, om de wereld te verbeteren. In deze prent deed hij dat op een overtuigend cinematografische wijze met zijn schitterende dubbele rol, enerzijds als dictator Hynkel van het land Tomania, anderzijds als de joodse kapper die als twee druppels water op Hynkel lijkt. Om een fascistisch systeem aan te klagen en te ontmaskeren vermengt Chaplin humor en parodie met romantiek en ernst. Zijn grappen zijn nooit vrijblijvend en houden voeling met de verschrikkelijke realiteit van geweld en oorlog. ‘The Great Dictator’: triomf van de kunst op de decadentie en de verloedering door de dictatuur. 124’ Ronnie Pede in Film en Televisie nr. 526

V.S., 1940 – Regie: Charles Chaplin
Vertolking: Charles Chaplin, Paulette Godard, e.a.

Toen Chaplin in 1937 de plannen bekend maakte om een satire over Hitler te draaien, verklaarde hij gekscherend: “Hij heeft mijn snor gestolen, ik had hem eerst bedacht”. Zijn film werd een parodie op het fascistisch systeem, in de persoon van een generaal in wie men niemand anders kon zien dan Hitler zelf. Chaplin wist natuurlijk niet dat Hitler jaren later zulk een moordend spoor in Europa zou achterlaten; na de oorlog verklaarde hij zelf dat hij de film niet zo zou hebben gemaakt had hij toen weet gehad van de uitroeiingskampen.
Toen de film in 1942 in Europa werd vertoond vond men dan ook dat hij Hitler onderschatte omdat hij de dictator enkel afschilderde als een woordenkramer en een politieke clown.
Meer dan zestig jaar later kan je ‘The Great Dictator’ in een juister universeel en tijdloos perspectief plaatsen. Chaplin geloofde altijd al in de kracht van de toenmalige media, film en radio, om de wereld te verbeteren. In deze prent deed hij dat op een overtuigend cinematografische wijze met zijn schitterende dubbele rol, enerzijds als dictator Hynkel van het land Tomania, anderzijds als de joodse kapper die als twee druppels water op Hynkel lijkt. Om een fascistisch systeem aan te klagen en te ontmaskeren vermengt Chaplin humor en parodie met romantiek en ernst. Zijn grappen zijn nooit vrijblijvend en houden voeling met de verschrikkelijke realiteit van geweld en oorlog. ‘The Great Dictator’: triomf van de kunst op de decadentie en de verloedering door de dictatuur. 124’
Ronnie Pede in Film en Televisie nr. 526